घोचेर हैन सोचेर बोलौं !

चुनाव त आउँछ जान्छ, यो एउटा मेला हो

तर छिमेकीको साथ नै, जिवनको ठुलो साहारा हो

झण्डा फरक होलान हाम्रा विचारमा भिन्नता होला

तर मन फाट्ने गरि नबोलौं, भोलि पछुताउनु पर्ला

दाजुभाइ र इष्टमित्र, एउटै आँगनमा हौं फूल

कसैको बहकाउमा लागेर नगरौं है कुनै भुल

एउटाले जित्ला, एउटाले हार्ला त्यो त समयको कुरा हो

तर सम्बन्ध बिग्रियो भने, सँधैलाई मनमा छुरा हो

आज जोसँग जोरिन्छ रिस, भोलि उसैको काँध चाहिन्छ

बिरामि पर्दा होस  या मर्दा, छिमेकी नै पहिलो पाइन्छ

पद र कुर्सि क्षणिक हुन्, मानवियता नै ठुलो धर्म हो

सबैलाई सम्मान गरौं, यहि नै हाम्रो असल कर्म हो

नभनौं कसैलाई नराम्रो, नपोखौं मुखबाट विष

जित्नेले मात्तिनुहुन्छ, हार्नेले पाल्नुहुन्न रिस

संयम बनौं, विवेकी बनौं, मतदान त एउटा अधिकार हो

मिलेर बसेको हाम्रो समाज नै, हाम्रो साँचो संस्कार हो ।

(२०८२ साल फाल्गुन २१ गते हुने चुनावमय समयमा देखेको एकआपसमा देखेको टिउरिहरु देख्दा)

न दिन सक्छ, न लिन सक्छ

न दिन सक्छ, न लिन सक्छ 

यस्तै खालका मान्छेहरु,

जसको मनको ढोका आधि खुल्यो, आधि बन्द,
न त भित्र छिर्ने आत्मीयता,
न त बाहिर फर्किने इमानदारी

कसैलाई खुसी दिन सक्दैन,

तर आफैँले पनि कसैको खुशी लिन जान्दैन।

जसरी आकाशले बादल चिन्छ,
तर पानी खसाल्दैन—
यिनको मुटुमा पनि त्यस्तै सुनसान चिसो छ,
जुन न त कसैलाई चर्किन्छ,
न त कसैका घाउमा मलम बन्छ।

उहाँहरु हाँस्छन्, तर हासो hollow,
सदाझैँ रातभरिको जस्तो अँध्यारो।
आफ्नै मनको पर्खाल यति बाक्लो बनाइदिन्छन् कि
कसैले छुँदा पनि कुनै प्रतिध्वनि आउँदैन।
न प्रतिक्रिया, न अनुभूति—
मानौं भावनाहरु कुनै पुरानो थलोमा थुनिएका छन्।

न त सहयोग दिन सक्छन्,
न त सहयोग लिनै सक्छन्—
जीवनसँगै एक किसिमको एकान्त सम्झौतामा बाँधिएका।
मानिसहरुले बोलाउँदा पनि
उनीहरु भित्रै सुनिन्छ—
“म नजिक त जान्छु, तर टाढा नै बसे पनि ठिकै।”
उता अरु सोचिरहे हुन्छन्,
“किन यिनको व्यवहार यस्तो?”

यस्ता मान्छेहरु,
उत्तिकै नाजुक हुन्छन्,
जति कठोर देखिन्छन्।
जीवनले धेरै पटक धक्का दियो,
विश्वासले धेरै चोट दिए—
त्यसैले उनीहरु भावनाको कारोबार बन्द गरिदिएका छन्।

न दिन सक्छ, न लिन सक्छ—
यो कुनै घमण्ड होइन,
यो त कुनै अदृश्य गल्छी हो,
जहाँ मनले आफूलाई बचाउन बनाएको सुरक्षा पर्दा।
उनीहरुको आँखामा
पुरानो चोटको धुन भेटिन्छ,
र शब्दहरुको सतहमा
थोरै मात्र विश्वासको ज्वालामुखी बाँकी।

तर जीवन यस्तो नै रहँदैन।
कुनै दिन, कुनै मान्छे,
कुनै क्षण—
उनीहरुको मनको ढोका भित्र पस्नेछ,
हात समाइदिनेछ,
र सिकाइदिनेछ—
“दिनु भनेको हराउनु होइन,
र लिनु भनेको लाज मान्नु पनि होइन।”

त्यतिबेला शायद
यी मान्छेहरु बिस्तारै खुल्नेछन्,
र बुझ्नेछन्—
जसले दिन जान्दछ, ऊ धनी बन्छ;
जसले लिन जान्दछ, ऊ पनि बाँच्न सिक्छ।

त्यस दिन उनीहरु
न दिन नसक्ने, न लिन नसक्ने होइन—
बरु पूर्ण मान्छे बन्नेछन्।

-के.आक्याङ्मी